Arano es una villa y municipio español de la Comunidad Foral de Navarra, situado en la merindad de Pamplona, en la comarca de Norte de Aralar y a 81 km de la capital de la comunidad, Pamplona. Su población en 2025 fue de 108 habitantes (INE).
Jatorria
Arano es otro topónimo de origen y significado incierto. Se ha solido relacionar con las palabras vascas arrano (águila), (h)aran (valle) o aran (endrina), y se le han dado significados como colina del valle, lugar de endrinos o lugar del valle. De todas las hipótesis propuestas Mikel Belasko en su Diccionario Etimológico da mayor verosimilitud a la que propuso Koldo Mitxelena, para el que Arano estaría compuesto por (h)aran ('valle') y el sufijo diminutivo -no por lo que tendría el significado de pequeño valle. Belasko apunta otra hipótesis, ya que Arano (quizás relacionado con arrano 'águila') está documentado como nombre de pila de varón en la Navarra del siglo XVI, por lo que podría tratarse también de un antropónimo.
Pascual Madoz mencionó en una de sus obras que el nombre de la villa provenía de la expresión hara noa (allá voy) recogiendo una etimología popular.
Historia
El municipio comprende la villa de Arano y los caseríos de Latse, Suro y Urumea.
Monumentuak
Parroquia de San Martin
Galeria
Jaiak
Azaroa 2026
Hilabete honetako jaiak
- Ez dago jairik erregistratuta hilabete honetan.
Ibilbideak eta senderismoa
•Ugaldetxoko basoak (PR-GI 1001, 10.5 km)
•E13 Epaipide ibilbidea: Berastegi - Ugaldetxo (GR 121)
•E14 Epaipide ibilbidea: Ugaldetxo - Aritxulegi (GR 121)
•Urdabururi itzulia (PR-GI 1003, 11 km)
•Urruzuno (HIU-4)
•Adarramendi inguruko ibilbidea (PR-Gi 203, 8.2 km)
Arano herritik igarotzen diren ibilbideak
Pertsonaia ospetsuak
Cornelio Bengoechea Alzuri, Bengoechea I (1909-¿?): pelotari de la especialidad de remonte.
Juan Zabala Zabala, Arano I (1910-1977): pelotari de la especialidad de remonte.
Lucio Escudero Oronoz (1913-¿?): pelotari de la especialidad de remonte.
Manuel Zabala Zabala, Arano II (1915-¿?): pelotari de la especialidad de remonte.
Bautista Zabala Zabala, Arano III (¿?): pelotari de la especialidad de remonte.
Pedro Egurrechea Bengoechea, Bengoechea II (1923-¿?): pelotari de la especialidad de remonte.
Manuel Huici (1962): bertsolari.
Xabier Legarreta, Arano (1976): bertsolari. Subcampeón de Navarra en 2000.
Udala
Alcaldía: Ainhoa Ansa Zugarramundi
Arano herriko udala
Alcaldía: Ainhoa Ansa Zugarramundi
Hemen zure udalaren fitxa edo zure webgunearen helbidea. Udalekoa zara? Egin zaitez premium zure fitxa osatzeko eta zure herriko edukia editatzeko. hola@ciudadesypueblos.es
Nola iritsi
- 🚗 Donostia/San Sebastián herritik 19 km-ra (autoz 13 min inguru)
- 🚗 Pamplona/Iruña herritik 59 km-ra (autoz 42 min inguru)
🧭 Espainiako herrietan zehar bidaiatzea: gida praktikoa — Ordutegiak, garraioa, dirua eta ohiturak, bidaiari ekin aurretik.
- ✈️ San Sebastián aireportutik 24 km-ra (17 min inguru autoz)
- ✈️ Pamplona aireportutik 65 km-ra (46 min inguru autoz)
Datu praktikoak
🅿️ Non aparkatu
- Non aparkatu · 0.1 km-ra
- Non aparkatu · 0.1 km-ra
- Non aparkatu · 1.1 km-ra
🏧 Kutxazainik hurbilena
- Kutxabank · 9.8 km-ra
- Banco Santander · 9.9 km-ra
- BBVA · 9.9 km-ra
⛽ Gasolindegirik hurbilena
- Goizukoop · 3.8 km-ra
- Moeve · 9.2 km-ra
- MLC · 9.2 km-ra
ℹ️ Turismo bulegoa
- Turismo bulegoa · 1.8 km-ra
- Turismo bulegoa · 2.2 km-ra
- Turismo bulegoa · 2.3 km-ra
🔭 Begiratokiak
- Suroko begiratokia · 1.5 km-ra
Horma
🏛️ Horma honetan udalak argitaratzen du. Herritarrok zuen negozioa hemen argitaratzen duzue: Zerbitzuak eta zuen etxebizitza edo lan-eskaintza hemen: Sozialak, doan.
Horma hau oraindik lasai dago.
Albisteak
🏛️ Albisteak udalak argitaratzen ditu. Herritarrok zuen negozioa hemen argitaratzen duzue: Zerbitzuak eta zuen etxebizitza edo lan-eskaintza hemen: Sozialak, doan.
Oraindik ez dago albisterik hemen: Arano. Kontatu lehena.
Bideoak
Ezagutu Arano bideoz: