San Martín de Pusa
Toledo · Castilla-La Mancha
San Martín de Pusa es un municipio y localidad española de la provincia de Toledo, en la comunidad autónoma de Castilla-La Mancha. El término municipal tiene una población de 623 habitantes (INE 2025).
Sekcie, ktoré môže premium radnica upravovať · Pevné sekcie sprievodcu
Pôvod
En un principio, este pueblo se conocía como El Pozuelo debido a un pozo que les abastecía. Con la repoblación el nuevo poblado surge más al oeste del anterior que tomará el nombre de San Martín de Valdepusa por una iglesia que se hizo para la devoción a San Martín Obispo y por el señor de Valdepusa, dueño de las tierras. En 1517 se fue perdiendo el nombre de Pozuelo, manteniéndose el del Santo.
História
En 1357 se establece el señorío de Valdepusa en tierras de Talavera por Pedro I. El territorio estuvo ya habitado al menos en la época visigoda y después en la musulmana, Reconquistado el país, cuando se hace la donación real del señorío, ya existían moradores desde el siglo XII en la zona conocida como El Pozuelo, donde se edificaron las primeras casas. Entre 1425 y 1430 se repuebla con vecinos de Bernúy, que tras la sequía deben salir de su pueblo, pero el nuevo pueblo se construye más al oeste y el vecindario de Pozuelo se fue trasladando al nuevo caserío de San Martín, así realizaron obras de abastecimiento de aguas del antiguo pozo hacia 1550, estableciéndose entonces todos ellos en San Martín.
Hacia mediados del siglo XIX, la villa tenía contabilizada una población de 774 habitantes. Aparece descrita en el decimoprimer volumen del Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz de la siguiente manera:
Pamiatky
Casa consistorial: fue levantada a finales del siglo XV, cuando los Reyes Católicos mandaron hacer casas donde se ayuntaran los concejos, o, en caso de desobediencia, pena de supresión de fueros y prebendas. San Martín de Pusa siguió esta pragmática y levantó una magnífica casa grande donde pudo ayuntar su concejo, del que fue alcalde honorífico Alfonso XIII.
Ermita del Santísimo Cristo de Valdelpozo: la Ermita del Santísimo Cristo de Valdelpozo data del siglo XVI. De estilo mudéjar este templo está formado por dos naves, la central y una lateral de menores dimensiones, que están separadas por una arquería de cuatro arcos de medio punto. En el interior hay una pilastra tardorromana en la que se conserva el pozo que salvó al Cristo del ejército francés.
Iglesia parroquial de San Martín Obispo: construida sobre otra anterior a finales del siglo XVI. Obra de aparejo toledano, donde el ladrillo muestra sobriedad arquitectónica y parece salida de las manos del gran maestro Nicolás, creador del barroco talaverano y autor de la torre de la iglesia de Los Navalmorales.
Palacio de los antiguos Señores de Valdepusa: es obra del siglo XVI, construido sobre la casa fuerte que levantó en 1470 Per Afán de Ribera VI señor de Valdelpusa y está junto a la vieja torre donde se han encontrado restos celtas. La fachada es soberbia y, en ella, campea una piedra armera, antes ubicada en un edificio sito frente al palacio que tal vez fuera la cilla donde se cobraban los diezmos.
Casona de los antiguos Señores de Valdepusa: vieja casona del siglo XVI, construida como vivienda de los administradores de los señores de Valdepusa. La misma en la que, un día ya lejano, se hospedó Santa Teresa de Jesús, cuando, desde la puebla de Nuestra Señora de Guadalupe, se dirigía a La Puebla de Montalbán.
Restos del Castillo de Santisteban: data del siglo XII. Poco se sabe de su historia, tan solo que en el siglo XIV perteneció a Diego Gómez de Toledo, pasando después a los Marqueses de Malpica y Duques de Arión, señores de Valdepusa. Actualmente sus ruinas carecen de elementos que den una idea de cómo fue realmente. Solo se conservan dos ruinosos trozos de gruesas cortinas. Carece de saledizos, adarve y almenas y su puerta principal debió de estar en el oeste, ya que la rampa de acceso que rodea el cerro termina ante ese costado. Se encuentra en estado de ruina avanzada.
Casa parroquial: antiguo hospital fundado por el entonces canónigo de la Catedral de Toledo y párroco de la villa llamado Zapata en 1518, actualmente acoge la casa Parroquial.
Fuente pública La Deliciosa: Instalada en la plaza de la Constitución el 22 de marzo de 1908.
Fuente El caño: sirvió como bebedero para el descanso de los animales.
Fuente El pozo nuevo: acreditado en 1585, fue inaugurada por el entonces alcalde del concejo, Juan Sánchez Pulido.
Monumento al Molino de Piedra: se trata de un molino original que antiguamente se utilizaba para moler el cereal después de la cosecha.
Cruz del Carnero: alzado sobre dos peldaños de granito, se ubica un pilar granítico, con una cruz de forja como remate, se encuentra en la parte trasera de la Iglesia parroquial. Representa la categoría administrativa del lugar, y antiguamente se ubicaba solo en las villas que tenían absoluta jurisdicción. Hasta 1812, por Decreto de las Cortes de Cádiz, estos monumentos compartieron junto con las picotas funciones de ajusticiamientos.
Puente de San Martín: fechado en el siglo XVI, sobre el arroyo Navajatas.
Monumento do cruceiro: crucero de granito, resultado del hermanamiento de San Martín de Pusa y la localidad de Teo, de la provincia de La Coruña.
Monumentos desaparecidos: ermita de Nuestra Señora de la Bienvenida, ermita de la Magdalena, ermita de San Sebastián, ermita de San Antonio.
Čo navštíviť
V tejto sekcii zatiaľ nie sú žiadne informácie. Profil dediny ich môže doplniť z panela.
Galéria
Slávnosti
Santísimo Cristo de Valdepozo: del 1 al 4 de mayo, apeada, procesiones del Cristo, exposiciones, concursos diversos, verbenas y pólvora.
San Martín Obispo: del 8 al 11 de noviembre, Matanza popular, hoguera, procesión, recorrido de San Martín a caballo.
Fiestas del verano: puente del 15 de agosto.
September 2026
Slávnosti tento mesiac
- Tento mesiac nie sú zaznamenané žiadne slávnosti.
Zvyšok roka
- Máj: Santísimo Cristo de Valdepozo (1) · Santo Cristo de Valdepozo (3)
- August: Fiestas del verano: puente (15) · Fiestas de Verano (15)
- November: San Martín Obispo (8)
Kalendár podujatí
Trhy
Nájdite deň a miesto trhu v okolí:
Gastronómia
V tejto sekcii zatiaľ nie sú žiadne informácie. Profil dediny ich môže doplniť z panela.
Trasy a turistika
•Sendero Calancho (PR-TO 41, 8.2 km)
Služby
Máte podnik v San Martín de Pusa? Inzerujte ho zadarmo a na premium prejdite, kedy budete chcieť. Uverejniť môj podnik zadarmo
Slávne osobnosti
•Rómulo Muro, periodista y dramaturgo español
Radnica
Alcaldía: Daniel Olmedo Talavera
Radnica obce San Martín de Pusa
Alcaldía: Daniel Olmedo Talavera
Tu profil vašej radnice alebo adresa vášho webu. Ste z radnice? Prejdite na premium, aby ste mohli doplniť svoj profil a upravovať obsah svojej obce. hola@ciudadesypueblos.es
Ako sa sem dostať
- 🚗 Vo vzdialenosti 65 km od Toledo (asi 46 min autom)
- 🚗 Vo vzdialenosti 112 km od Móstoles (asi 79 min autom)
- 🚗 Vo vzdialenosti 113 km od Fuenlabrada (asi 80 min autom)
🧭 Cestovanie po španielskych dedinách: praktický sprievodca — Otváracie hodiny, doprava, peniaze a zvyky, kým vyrazíš na cestu.
- ✈️ 149 km od letiska Madrid-Barajas (asi 105 min autom)
- ✈️ 187 km od letiska Salamanca (asi 132 min autom)
Praktické informácie
🏧 Najbližší bankomat
- Banco Santander · vo vzdialenosti 6.4 km
- Caja Castilla La Mancha · vo vzdialenosti 6.5 km
- Caja Rural · vo vzdialenosti 6.6 km
⛽ Najbližšia čerpacia stanica
- VALDELPOZO · vo vzdialenosti 0.2 km
- Navalgas, S.COOP. DE CLM · vo vzdialenosti 5.9 km
- BP · vo vzdialenosti 7.2 km
Autobusy
Pozrite si trasu, cestovné poriadky a spoje verejnej dopravy do San Martín de Pusa:
Ako sa tam dostať verejnou dopravou (trasy a cestovné poriadky)
Lekáreň a zdravie
Nájdite najbližšiu lekáreň a zdravotné stredisko, s adresou a popisom cesty:
Nástenka a novinky
Prihláste sa so svojím profilom aby ste mohli prispievať. Uverejňovanie na nástenkách je zadarmo.
Táto nástenka je zatiaľ tichá.
Smútočné oznámenia
V dedine San Martín de Pusa momentálne nie sú zverejnené žiadne smútočné oznámenia.
✝ Zverejniť smútočné oznámenie Smútočné oznámenia z provincie Toledo →
Na pamiatku
V San Martín de Pusa zatiaľ nie je žiadna spomienka.
Videá
Objavte San Martín de Pusa na videu: