Artajona (en euskera Artaxoa) es una villa y un municipio español de la Comunidad Foral de Navarra, situado en la merindad de Olite, en la comarca de Tafalla y a 31 km de la capital de la comunidad, Pamplona. Su población en 2025 fue de 1783 habitantes (INE).
Sekcie, ktoré môže premium radnica upravovať · Pevné sekcie sprievodcu
Pôvod
V tejto sekcii zatiaľ nie sú žiadne informácie. Profil dediny ich môže doplniť z panela.
História
Se localiza en su término municipal el grupo dolménico más meridional de Navarra. El mismo comprende dos monumentales dólmenes (Portillo de Enériz y la Mina de Farangortea), descubiertos por Tomás López Sellés y Baltasar Andueza, y excavados por Fernández Medrano y Juan Maluquer de Motes. De una espectacular construcción, muestran amplios sepulcros de galería con losa de separación o ventana situados en medio de túmulos de más de 20 m de diámetro por 2,5 m de altura. Al no ajustarse a ninguno de los tipos habitualmente aceptados como primarios dentro de las tipologías megalíticas, es razonable interpretarlos como una variante particular situada a medio camino entre los tipos con base en galerías cubiertas y los sepulcros de corredor. En otros términos, como Aguarroya, Andiuz, Artadía, Cercondoa, Chirriturría, Landerdoya y Saragoría, también se encuentran yacimientos del Eneolítico y Edad del Bronce. También se conservan vestigios de poblados de la Edad del Hierro como Dorre, Gasteluzar y Guencelaya, en donde se encontró un ara decorada con cabeza de toro.
Una intervención arqueológica, encargada por el Gobierno de Navarra para proceder a la restauración del cerco, se llevó a cabo entre los meses de noviembre de 2007 y febrero de 2008, y confirmó la existencia de un asentamiento romano fechado entre los siglos I a. C. y II d. C. La ausencia de estratos y estructuras arqueológicas de época romana bajoimperial, de época tardoantigua y de época altomedieval, indica que este espacio quedó abandonado hasta los siglos centrales de la Edad Media.
La contribución de Artajona a la historia del cooperativismo agrario de Navarra fue decisiva: el 10 de noviembre de 1904 se fundó la Cooperativa Agrícola Caja Rural, el 3 de diciembre de 1939 la Bodega Cooperativa San Francisco Javier, el 24 de noviembre de 1944 el Trujal Cooperativo Nuestra Señora de la Merced, el 6 de agosto de 1962 la Cooperativa Trilladora Nuestra Señora de Jerusalén y el 3 de julio de 1965 la Cooperativa Conservera San Saturnino.
Durante la guerra civil española Artajona fue conocida porque fue la localidad de la que salió un mayor número de requetés voluntarios (775 de los 800 hombres disponibles en el pueblo).
Pamiatky
•Cerco de Artajona
•Genzelaia 1
•Genzelaia 2
•Genzelaia 3
Čo navštíviť
Fin de semana medieval: tiene lugar en agosto; en él se muestra la artesanía y la cultura del municipio.
Patrimonio:
Monumentos religiosos:
Iglesia de San Saturnino del siglo XIII.
Ermita de nuestra Señora de Jerusalén: en ella se encuentra una talla de la Virgen de Jerusalén.
Iglesia de San Pedro
Ermita de San Bartolomé
Cruz de piedra: a la que da nombre a su calle.
Monumentos civiles:
El Cerco: recinto amurallado del siglo XII con dos campanas que se bandean en días festivos.
Dólmenes: el Dorre, el dolmen de la mina y el Portillo de Enériz.
Casco urbano medieval: calle empedrada, arco de Mayora.
Fuente de los Caños: fuente de piedra en forma de arco con dos salidas de agua y pequeños estanques que son llenados por ella.
Fiestas:
Las Fiestas patronales: en honor de la Virgen de Jerusalén, se celebran del 7 a 15 de septiembre.
Las Fiestas chiquitas: se celebran el 19 de marzo (San José).
San Saturnino, Patrón de Artajona: se celebran el 29 de noviembre (San Saturnino). En esta fecha se celebra la gran carrera de las layas.
Fiestas medievales: último fin de semana de agosto.
Gastronomía:
Leyendas:
Llegada de la Virgen de Jerusalén
La cueva de Santa Catalina
El Reino de Artajona -histórico-
El Reino de Artajona
Es un pequeño y fugaz reino en el interior de la actual Navarra que surgió a mediados del siglo XII, concretamente desde 1144 hasta 1158. En 1144, el Rey de Pamplona García Ramírez se casa con doña Urraca, hija de Alfonso VII de Castilla, recibiendo ésta como dote las villas de Artajona, Olite, Larraga, Cebror y Miranda de Arga. El monarca pamplonés murió en 1150 y su viuda primero, y posteriormente su hermanastro Sancho III el Deseado continuaron gobernando el territorio artajonés, independiente pero vinculado a Castilla, hasta su restitución a Navarra en 1158.
Deporte:
La localidad cuenta con un club
de fútbol que es el C.A. Artajonés. Juega en el campo de La Alameda de hierba natural y actualmente milita en la categoría de Tercera RFEF.
Galéria
Slávnosti
September 2026
Slávnosti tento mesiac
- 8 · September Virgen de Jerusalén 📆 Pridať do môjho kalendára
Zvyšok roka
- Marec: Fiestas Txikitas (19)
- November: San Saturnino (29)
Kalendár podujatí
Trhy
•Mercadillo municipal
Gastronómia
V tejto sekcii zatiaľ nie sú žiadne informácie. Profil dediny ich môže doplniť z panela.
Trasy a turistika
V tejto sekcii zatiaľ nie sú žiadne informácie. Profil dediny ich môže doplniť z panela.
Služby
Máte podnik v Artajona? Inzerujte ho zadarmo a na premium prejdite, kedy budete chcieť. Uverejniť môj podnik zadarmo
Slávne osobnosti
•José Agustín Ganuza García, obispo agustino recoleto español
•José Ángel Divassón Cilveti
•Pedro de Artajona, obispo católico
•José María Jimeno Jurío
•Miguel de Irízar, compositor español
•Josu Iriarte, actor vasco
Radnica
Alcaldía: Juan Ramón Elorz Domezain
Web oficial: http://www.animsa.es/artajona
Radnica obce Artajona
Alcaldía: Juan Ramón Elorz Domezain Web oficial: http://www.animsa.es/artajona
Tu profil vašej radnice alebo adresa vášho webu. Ste z radnice? Prejdite na premium, aby ste mohli doplniť svoj profil a upravovať obsah svojej obce. hola@ciudadesypueblos.es
Ako sa sem dostať
- 🚗 Vo vzdialenosti 34 km od Pamplona/Iruña (asi 24 min autom)
- 🚗 Vo vzdialenosti 72 km od Logroño (asi 51 min autom)
🧭 Cestovanie po španielskych dedinách: praktický sprievodca — Otváracie hodiny, doprava, peniaze a zvyky, kým vyrazíš na cestu.
- ✈️ 28 km od letiska Pamplona (asi 20 min autom)
- ✈️ 60 km od letiska Logroño-Agoncillo (asi 42 min autom)
Praktické informácie
🅿️ Kde zaparkovať
- Kde zaparkovať · vo vzdialenosti 1.1 km
- Kde zaparkovať · vo vzdialenosti 1.2 km
- Kde zaparkovať · vo vzdialenosti 1.2 km
🏧 Najbližší bankomat
- Caja Rural · vo vzdialenosti 7.9 km
- Najbližší bankomat · vo vzdialenosti 8 km
- Caixabank · vo vzdialenosti 9.1 km
⛽ Najbližšia čerpacia stanica
- Estación de Servicio Nuestra Señora de Jerusalén · vo vzdialenosti 0.5 km
- AN Energéticos - Artajona · vo vzdialenosti 0.7 km
- AN Energéticos - Mendigorría · vo vzdialenosti 7.6 km
ℹ️ Turistická kancelária
- Punto de informacion · vo vzdialenosti 1 km
🔭 Vyhliadky
- Vyhliadky · vo vzdialenosti 3.8 km
Autobusy
2 paradas de autobús en el municipio:
•ARTAJONA San Isidro Labrador 2
•ARTAJONA Diputación Foral 1
Ako sa tam dostať verejnou dopravou (trasy a cestovné poriadky)
Lekáreň a zdravie
•Farmacia Farmacia Zapata Cilveti — Calle Juan Lascarro 51
Nástenka a novinky
Prihláste sa so svojím profilom aby ste mohli prispievať. Uverejňovanie na nástenkách je zadarmo.
Táto nástenka je zatiaľ tichá.
Smútočné oznámenia
V dedine Artajona momentálne nie sú zverejnené žiadne smútočné oznámenia.
✝ Zverejniť smútočné oznámenie Smútočné oznámenia z provincie Navarra →
Na pamiatku
V Artajona zatiaľ nie je žiadna spomienka.
Videá
Objavte Artajona na videu: