Nombela
Toledo · Castilla-La Mancha
Nombela es un municipio y localidad española de la provincia de Toledo, en la comunidad autónoma de Castilla-La Mancha. El término municipal tiene una población de 904 habitantes (INE 2025).
Seccións que o concello premium pode editar · Seccións fixas da guía
Orixe
El término Nombela podría derivarse del latín lvmba, colina, más concretamente de su diminutivo lvmbella. En la cosmografía de Fernando Colón aparece citada como Monvela que significaría monte desde donde se vigila o vela. El monte podría ser el denominado El Berrocal o La Atalaya, próximo al Vado de Hormigos en el Alberche. Probablemente el topónimo se deba a la situación orográfica en la que se encuentra el municipio, junto a varias lomas y al pie de una sierra.
Existen otras dos versiones, menos fiables, del origen de este término. La primera señala que se tomaría el nombre de su conquistador cristiano, el infante aragonés don Vela y de aquí, por corrupción, pasaría a ser Nombela. La segunda, dada en 1578, explica que por el turno de vela o centinela que se hacía en el castillo de Escalona, se decía que el caserío cercano non vela, pues sus habitantes no tenían que hacer ese servicio.
Historia
Su fundación podría ser ibérica o hebrea. En 1100 fue conquistada a los musulmanes por el infante Vela de Aragón. Años más tarde, el rey Alfonso VIII cambió a la familia García Yáñez, entre otros lugares, el castillo de Nombela, donde asentaron su residencia noble, a cambio de los lugares de Magán, Mocejón y las bodegas de Talavera y Madrid.[cita requerida]
En un documento de 1208 en el que Alfonso VIII se refiere a los términos entre el concejo de Segovia y los de Madrid y Toledo puede leerse «...et de illa aldea de Numbelas». Sin embargo, no se puede asegurar que se corresponda con Nombela. Donde no hay esta duda es en el Libro de la Montería escrito en 1344 por Alfonso XI, pues se indica el monte antes reseñado: «...la vna por encima de la cumbre de la sierra de Cenizientos, que non pase contra la Cabeça de Per Abat, njn contra el Berrocal de Nouela...».
En el siglo XV se integra en el ducado de Escalona, creado por Enrique IV, hasta que Felipe II exime a Nombela de esta jurisdicción, «en el año 1570 por cédula de 17 de mayo», erigiéndose el rollo para indicar su título de villa.
Hacia mediados del siglo XIX, el lugar tenía contabilizada una población de 1223 habitantes. La localidad aparece descrita en el decimosegundo volumen del Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar de Pascual Madoz de la siguiente manera:
Monumentos
Rollo de justicia: de estilo renacentista, se asienta sobre una base de tres peldaños cuadrados, consta de una gruesa columna toscana, sobre cuyo capitel aparecen cuatro salientes leones. Se remata el monumento con un sencillo templete de cuatro pilastras terminado en un tejadillo troncocónico con una bola de remate.
Ermita del Santo Cristo de la Nava: de planta rectangular de una sola nave. El presbiterio se encuentra separado del resto de la nave por un arco triunfal de medio punto.
Iglesia parroquial de la Asunción de Nuestra Señora: edificada a principios del siglo XVI, en mampostería y sillería, de tres naves.
Que visitar
Aínda non hai información desta sección. O perfil da vila pode completala desde o panel.
Galería
Festas
Primer domingo de mayo: Cruz de Mayo.
15 de mayo: San Isidro, labrador.
25 de julio: Santiago Apóstol.
26 de julio: Santa Ana.
24 de diciembre: Lumbre de los Quintos.
Setembro 2026
Festas deste mes
- Sen festas rexistradas este mes.
Resto do ano
- Abril: Fiesta patronal: Santiago el Mayor (30)
- Maio: Fiestas locales (15) · Primer domingo
- Xullo: Fiestas locales (25) · Fiesta patronal: Santiago el Mayor (25)
- Decembro: Fiestas locales (24) · Fiesta patronal: Santiago el Mayor (30)
Axenda
Mercadiño
Atopa o día e o lugar do mercadiño da zona:
Gastronomía
Aínda non hai información desta sección. O perfil da vila pode completala desde o panel.
Rutas e sendeirismo
Rutas que pasan por Nombela
Aínda non hai información desta sección. O perfil da vila pode completala desde o panel.
Servizos
Tes un negocio en Nombela? Anúnciao de balde e faino premium cando queiras. Publicar o meu negocio de balde
Personaxes célebres
Aínda non hai información desta sección. O perfil da vila pode completala desde o panel.
Concello
Alcaldía: Carlos Gutierrez Prieto
Concello de Nombela
Alcaldía: Carlos Gutierrez Prieto
Aquí a ficha do teu concello ou o enderezo da túa web. Es do concello? Faite premium para completar a túa ficha e editar o contido da túa vila. hola@ciudadesypueblos.es
Como chegar
- 🚗 A 64 km de Toledo (uns 45 min en coche)
- 🚗 A 72 km de Móstoles (uns 51 min en coche)
- 🚗 A 77 km de Alcorcón (uns 54 min en coche)
🧭 Viaxar polos pobos de España: guía práctica — Horarios, transporte, diñeiro e costumes, antes de saír de viaxe.
- ✈️ A 109 km do aeroporto de Madrid-Barajas (uns 77 min en coche)
- ✈️ A 153 km do aeroporto de Salamanca (uns 108 min en coche)
Datos prácticos
⛽ Gasolineira máis próxima
- Moeve · a 8.9 km
- Estación de Servicio Farruco Escalona · a 9.2 km
Autobuses
Consulta a ruta, os horarios e as combinacións de transporte público ata Nombela:
Farmacia e saúde
Atopa a farmacia e o centro de saúde máis próximos, con enderezo e como chegar:
Muro e novas
Accede co teu perfil para publicar. Publicar nos muros é de balde.
Este muro aínda está en calma.
Esquelas
Non hai esquelas publicadas agora mesmo en Nombela.
Na lembranza
Aínda non hai ningunha lembranza en Nombela.
Vídeos
Descobre Nombela en vídeo: